Minął rok od momentu, gdy gmina Kamienica zaczęła funkcjonować w zmienionym kształcie administracyjnym. 1 stycznia 2025 roku, w wyniku utworzenia nowej jednostki samorządowej – gminy Szczawa, doszło do istotnych zmian demograficznych i majątkowych. Opublikowany właśnie raport o stanie samorządu za 2025 rok szczegółowo obrazuje skutki tej reorganizacji.
Spadek liczby mieszkańców i nowa struktura demograficzna
Najbardziej widoczną konsekwencją podziału jest znaczący ubytek ludności. Pod koniec 2024 roku w gminie mieszkało 7814 osób, natomiast na dzień 31 grudnia 2025 roku liczba ta zmalała do 5988. To spadek o ponad 1,8 tys. mieszkańców. Największym skupiskiem pozostaje Kamienica (3497 osób), następnie Zalesie (1047), Zbludza (790) i Zasadne (654).
Raport wskazuje również na niepokojące trendy demograficzne. W 2025 roku urodziło się 62 dzieci, podczas gdy w 2021 roku było ich 82. Taka sytuacja negatywnie wpływa na poziom finansowania oświaty z budżetu państwa, co ma bezpośrednie przełożenie na finanse gminy.
Oświata – największe wyzwanie budżetowe
System edukacji w gminie tworzy obecnie pięć szkół podstawowych i jedno przedszkole. Po podziale gmina utraciła jedną placówkę. Wydatki na oświatę i wychowanie w 2025 roku wyniosły 21 231 884,67 zł, co stanowi 40,72% wszystkich wydatków budżetowych. To pokazuje, jak dużym obciążeniem dla samorządu jest utrzymanie szkół.
Wskaźnik zatrudnienia w szkołach jest stosunkowo wysoki w porównaniu do liczby uczniów. Średnio na jednego nauczyciela przypada 5,79 ucznia. Największa placówka – Szkoła Podstawowa nr 1 w Kamienicy – liczy 232 uczniów i zatrudnia blisko 29 etatów nauczycielskich. Z kolei w Szkole Podstawowej w Zasadnem uczy się jedynie 67 dzieci, a kadra pedagogiczna to ponad 13 etatów. Subwencja oświatowa pokrywa jedynie około 85% wszystkich wydatków na oświatę, a w przypadku wynagrodzeń nauczycieli – 92%. Gmina musi więc corocznie dopłacać do utrzymania placówek ze środków własnych.
Majątek gminy po podziale
W wyniku przekazania części mienia nowo powstałej gminie Szczawa, majątek trwały Kamienicy zmniejszył się o 7 mln 896 tys. zł. Gmina straciła m.in. ponad 10 km dróg, 26 km sieci kanalizacyjnej oraz 5 budynków komunalnych. Mimo to na koniec 2025 roku łączna wartość majątku wynosiła ponad 148 mln zł.
Dobra sytuacja finansowa i kluczowe inwestycje
Mimo trudności, sytuacja finansowa gminy została oceniona jako dobra. Samorząd nie posiada żadnego zadłużenia. Dochody budżetu wykonano w kwocie 49 mln 352 tys. zł (98,03% planu), a wydatki sięgnęły 52 mln 137 tys. zł. Na koniec roku wolne środki wynosiły ponad 5,2 mln zł.
W 2025 roku zrealizowano wydatki majątkowe w wysokości 14 669 321,06 zł, z czego ponad 5,6 mln zł pochodziło z dotacji zewnętrznych. Największym zadaniem była rozbudowa oczyszczalni ścieków w Kamienicy (ponad 6,6 mln zł, całkowita wartość zadania to ponad 20,5 mln zł). Wyremontowano również ponad 9,3 km dróg gminnych za blisko 2 mln zł. Zakupiono także średni samochód ratowniczo-gaśniczy dla OSP Zalesie (1,02 mln zł) oraz przeprowadzono modernizację kompleksu sportowego „Orlik” (1,02 mln zł).
Raport pokazuje, że gmina Kamienica, mimo utraty znacznej części terytorium i mieszkańców, potrafiła utrzymać stabilność finansową i kontynuować kluczowe inwestycje. Wyzwaniem pozostaje jednak demografia i rosnące koszty utrzymania oświaty.
Źródło: limanowa.in
